E-SPOR MU? O DA NE?

 E-Sporun tam olarak ne olduğunu biliyor musunuz?  Peki ne zaman ve nasıl başladığını biliyor musunuz? E-Sporun açılımını? Çeşitlerinin ne olduğunu? Y2K Yılının ne olduğunu biliyor musunuz? Oynadığınız oyunların ve turnuvalarını izlediğiniz oyunların hangi türde olduklarını ne zaman başladıklarını merak ediyorsanız bu yazı tam da size göre.

Elektronik Spor, sporun yeni formu olarak lanse edilir. Bilgisayar/ Konsol/ Mobil platformlar üzerinden, çevrim içi veya çevrimdışı oynanan çok oyunculu dijital oyunlardır. Oyunlar, genellikle profesyonel oyuncular arasında profesyonel organizasyonlar ile düzenlendiğinde bu ismi alır. Bu karşılaşmalarda yer alan oyunculara siberatlet denir.

E-spor kendini spor olarak kabul ettirme konusunda ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. İngiltere’de E-Spor; “E-Spor, tıpkı satranç ve briç gibi gibi bir oyundur” şeklinde anlatılmaktadır. Amerikan Hükümeti E-Spor oyuncularını resmi atlet olarak kabul etmektedir. E-Spor, henüz Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından tanınmamaktadır. Uluslararası E-Spor Federasyonu (IeSF), Asya Olimpiyat Konseyi tarafından tanınmaktadır. 2022 Asya Oyunları’nda madalya branşı olacaktır.

PEKİ E-SPOR ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

• MOBA (Massively Online Battle Arena -Çevrimiçi Çok Oyunculu Savaş Alanı): Genellikle beş kişiden oluşan iki rakip takım, üç anayoldan oluşan bir harita üzerinde birbirlerinin enerji kaynaklarını yok etmeye çalışır.

• FPS (First Person Shot -Birinci Kişi Atış Oyunları): Oyuncu, dijital oyun ortamını sanal karakterin gözünden görmektedir. Refleks, hızlı karar verme, takım yönetimi gibi özellikler bu türdeki oyunlarda başarı için gereklidir.

• RTS (Real Time Strategy -Gerçek Zamanlı Strateji): Bu türdeki oyunlarda oyuncu elindeki kaynakları doğru şekilde yöneterek bir ordu kurar ve rakibin ordularını alt etmeye çalışır.

• Fighter (Dövüş): Oyuncu belli bir dövüş disiplinini temsil eden, seçtiği sanal karakterler ile diğer oyuncuların seçtiği diğer sanal karaktere üstün gelmeye çalışır. Yaygın olarak bir

oyuncuya karşı bir oyuncu şeklinde oynanır.

• Sports (Spor): Geleneksel spor dallarının, sanal ortama uyarlanmış halleridir.

• MMORPG (Massively Multiplayer Online Role Playing Game -Çok Katılımcılı Çevrimiçi Rol Yapma Oyunu): Herhangi bir sunucuya bağlanarak oynanan rol yapma oyunlarıdır.

 GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE E-SPOR

Bilinen en eski dijital oyun yarışması, 19 Ekim 1972'de Stanford Üniversitesi'nde Spacewar oyunu için yapılmıştır. Stanford öğrencileri, büyük ödülü Rolling Store müzik dergisi için bir yıllık abonelik olan "Galaksiler arası uzay savaşı olimpiyatlarına" davet edildi. Bruce Baumgart, her birinin tek kişi oynadığı beş kişilik turnuvayı ve Tovar ile Robert E. Maas ise Takım Yarışması'nı kazandı.   

İlk büyük ölçekli dijital oyun yarışması Atari tarafından 1980'de yapılan Space Invaders  Şampiyonası, ABD  genelinde 10.000'den fazla katılımcının ilgisini çeken ve popüler bir hobi olarak rekabetçi oyun yaratan ilk büyük ölçekli video oyunu yarışmasıydı.

1982-1984 yılları arasında oynanan ve 133 bölümden oluşan Starcade ; rakiplerin birbirlerinin puanlarını geçmeye çalıştıkları bir etkinlikti.

1990’lardaki büyük E-Spor turnuvası; 1990 Nintendo World Championship ABD’de yapıldı. Yarışmanın finalleri Kaliforniya’da Hollywood’da Universal Studio’da yapıldı.

1990’ların başlarında Blockbuster video, rekabet için ABD, Kanada, İngiltere, Avustralya ve Şili’den gelenlerle kendi Dünya Oyun Şampiyonası’nı düzenledi.


19 yıl sonra yepyeni bir oyun türü doğdu. FPS  türünün ilk örneği kabul edilen Quake ilk E-Spor oyunlarından biri olarak kabul edilir. Bu alanda ilk düzenlenen turnuva 1997’de olmuştur. Red Annihilation kazanana Ferrari hediye etti. Bu büyük turnuvadan sonra ilk oyun ligi;  Cyberathlete Profesyonel Ligi kuruldu ve CPL bir sonraki yıl $15.000 ödüllü bir turnuva düzenledi.

Y2K yılı E-Spor için oldukça önemli bir yıldı  (2000 yılı problemi : 1 Ocak 2000 yılından sonra eski bilgisayar ve yazılımlarında görülen ve tarih ve zamanla ilgili işlemlerde hatalı sonuçlara yol açan bir yazılım hatası) “Electronic Sports World Cup” ve  “World Cyber Games” gibi iki büyük organizasyonun kurulması bu yıla rastlar. WCG  uluslararası bir organizasyondu ve tüm dünyada yarışmalar düzenlediler. Çin, Güney Kore, Singapur, İtalya ve ABD'li oyunculara, kendi ülkelerinde turnuvalara katılma ve büyük ödüller kazanma fırsatı sundular. 78 ülkede gerçekleştirilen WCG etkinliklerinde 800.000 'in üzerinde katılımcı yarıştı. ESWC bugüne kadar birçok etkinlik düzenledi ve 12 yıl boyunca 2.000.000$ fazla para ödülü dağıttılar.

KeSPA 2000 yılında doğmuş Güney Koreli bir oyun derneğidir ve bu derneğin temel amacı profesyonel oyuncuları bir araya getirmektir.

2002’de başka bir büyük oyun organizasyonu olan MLG (Major League Gaming) doğdu. Bu organizasyon diğerlerinden farklı olarak sadece bir oyun türüne odaklanmadı ve birçok farklı ülkede birçok farklı oyun türünün turnuvalarını düzenledi.

2006'da ilk büyük oyun turnuvası, Kuzey Amerika’da televizyonda canlı olarak yayınlandı. Oynanan oyunun ismi HALO 2’ydi ancak seyirci bu oyuna o kadar da ilgi göstermemişti. Kayda değer bir izleyici turnuvayı yerinde canlı olarak izlememişti ve bu da E-Spor fanatiklerini o zamanlar hayal kırıklığına uğratmıştı.

Dreamhack’in 2010’da 20 GB LAN ağında bir turnuvaya ev sahipliği yapan ilk organizasyon olarak biliniyor. Dreamhack  düzenlediği takım tabanlı oyunları, bire bir oyunları, yarış oyunları, strateji oyunları ve dövüş oyunları içeren etkinlikleri ile tanınıyor.

GSL  (Global StarCraft 2 League), bu dönem için yine bahsedilmeye değer bir başka lig. Bu lig, Güney Kore'den doğmuş en büyük ve en popüler StarCraft liglerinden biri olarak kabul ediliyor. Güney Kore, strateji oyunlarının E-Spor oyuncuları arasında en popüler olduğu ülke olarak karşımıza çıkıyor. Twich’teki GSL kanalı 17 milyondan fazla izleyiciye sahip ve StarCraft 2, 2010’dan bu yana piyasadaki bir numaralı RTS oyunu olarak kabul ediliyor.

Bugün de ülkemizde en yaygın olarak oynanan League of Legends  (LoL)’un oyun türü olan MOBA 2010’da doğdu. En popüler MOBA oyunu ilk başlarda DOTA 2’ydi. DOTA 2, Warcraft 3 için DOTA modundan alınmış bir oyundur. DOTA 2 E-Spordaki  en başarılı oyunlardan biridir.

2009’da Riot Games tarafından geliştirilen LoL doğdu ve artık günümüzde DOTA 2’den  daha popüler bir oyun durumda. Mekanik olarak benzerlikler gösteren bu iki oyun arasındaki tek fark içerikte ve tabii ki stratejide. Aslında amaç aynı. Düşman ekibini, ekibinizle birlikte çalışarak yenmek zorundasınız. LoL 2011'de tüm dünyada 11 milyondan fazla insanın izlediği ilk Dreamhack turnuvasını düzenledi. 2013 yılında LoL çok büyük bir başarıya ulaştı ve majör bir spor müsabakası olarak kabul edildi. Bu nedenle ABD hükümeti, LoL PRO  oyuncularını profesyonel birer atlet olarak görüyor ve çalışma vizesi veriyor.

Major League Gaming ( MLG) 2012 yılında başladı ve şuanda en büyük ve başarılı ligler arasındadır.

Counter- Strike: Global Offensive 2013 Dreamhack Winter’le beraber ses getiren FPS oyununun 2013 (DREAMHACK WINTER) ve 2014 ( ESL ONE KATOWICE )turnuvasının ödül havuzu 250.000$ iken 2015’te düzenlenen ESL One Kataowice’ın  ödül havuzu 3.800.000$ idi. 

Tarihler 7 Ocak 2015’i gösterdiğinde E-Spor 2. Derece Olimpiyat Sporları kategorisine girdi.

E-Spor dünyasında bu tarihçeye baktığınızda bir çok şey olduğunu hepimiz gördük. Bir kesim Atari Salonları gördü, bir kesimse benim gibi Y2K doğumlu. Peki. Yıl 2020 bu tarihçeye hiçbir şey eklenmedi mi? Tüm Dünya bir virüsle mücadele içindeyken, E-Spor’da bundan payını aldı. 25 Ocak’da  Çin League of Legends Ligi LPL ve League of Legends Development League virüsten etkilenen ilk organizasyon oldu ve sonrasında bütün organizasyonlar ya iptal oldu, ya tarih ve yer değiştirdiler. Çevrimiçi devam edip yayın yapanları daha sıklıkla görür hale geldik. Gelecekte olacakları hep birlikte izleyip, göreceğiz.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Esma 1 yıl önce

Oldukça güzel ve ilgilenenlere faydalı bir yazı olmuş.

Avatar
Monargda 1 yıl önce

Espor anca bu kadar güzel anlatılabilirdi, elinize sağlık

Avatar
SCE Crowñ 1 yıl önce

E-spor'un nasıl ortaya çıktığını, hangi oyun türlerini kapsadığını ve gelişim aşamalarını çok güzel anlatmışsın. Ayrıca son zamanlarda gündemde olan COVID-19'un E-spor'a ne gibi etkisi olduğundan da bahsetmişsin. Ben E-spor'un çıkış tarihini yaptığım sunumlardan dolayı biliyordum ama hiç bilmeyen bir insan için çok güzel bir şekilde anlatmışsın. Teşekkür ediyorum ve yazılarının devamını bekliyorum. :)

Avatar
Elif TANAS 1 yıl önce

Harika bir yazı olmuş. Çeşitli konularda da yazınızı bekliyoruz

Avatar
Mert Y. 1 yıl önce

Çok güzel bir yazı olmuş, eline sağlık :)

Avatar
BoscHost 1 yıl önce

Gayet güzel ve yeterli olmuş bence eline sağlık

Avatar
Doğukan 1 yıl önce

E sporu bu kadar net anlayabilirdin çok şey öğrendim sayende

Avatar
HerrMannelig 1 yıl önce

Espor anca bu kadar güzel anlatılabilirdi, elinize sağlık